โว้คคืออะไร?

เควิน คาร์สัน. บทความต้นฉบับ:  What Is “Wokeism”?. 31 มีนาคม 2023. แปลเป็นภาษาไทยโดย Kin

คำว่า “โว้ค” และ “ลัทธิโว้ค” กลายเป็นคำที่ปรากฏอยู่ดาษดื่นในกลุ่มฝ่ายขวาในช่วงปีเศษที่ผ่านมา คนลวงโลกอย่างคริส รูโฟ, เจมส์ ลินด์เซย์ และจอร์แดน ปีเตอร์สัน มักจะออกมาด่าทอสิ่งที่กล่าวอ้างว่าเป็นความเคลื่อนไหวของลัทธินี้อยู่เป็นประจำ จุดขายหลักของร็อบบี้ โซฟ แห่งนิตยสาร Reason คือการหยิบยกเหตุการณ์ล่าสุดของเหล่านักวิชาการผู้ทรงภูมิที่ถูก “แบน” โดย “พวกโว้ค” [หรือแปลตรงตัวคือ ฝูงชนผู้ตื่นรู้ – woke mob] เพียงเพราะ “ตั้งคำถาม” หรือถูก “เซ็นเซอร์เพราะความคิดเห็น” ขณะที่เครื่องหมายการค้าทางการเมืองของผู้ว่าการรัฐฟลอริดาอย่างรอน ดีซานติส คือการกวาดล้างพวกโว้คให้สิ้นซาก

การนิยามความหมายที่ตายตัวและเป็นเนื้อเดียวกันของคำคำนี้เป็นเรื่องที่ค่อนข้างยาก เพราะมันถูกนำไปใช้เรียกสารพัดสิ่งที่มีคุณลักษณะร่วมกันเพียงประการเดียว นั่นคือสิ่งเหล่านั้นเป็นสิ่งที่พวกฝ่ายขวาหรือแนวร่วมสายกลางในสื่ออย่าง The Atlantic หรือหน้าบรรณาธิการของ NYT ไม่ชอบใจนัก เมื่อเบธานี แมนเดล คอลัมนิสต์ฝ่ายขวา ถูกจี้ให้จำกัดความคำว่า “โว้ค” เธอจึงตอบโต้ด้วยการนิ่งเงียบอย่างน่าอับอายนานร่วมครึ่งนาที

แต่เมื่อพิจารณาให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น สิ่งที่ถูกจัดประเภทว่าเป็น “โว้ค” กลับมีจุดร่วมกันอยู่อย่างหนึ่ง นั่นคือ สิ่งเหล่านั้นล้วนเกี่ยวข้องกับการไม่ทำตัวเป็นคนเฮงซวย (not being an asshole) และมีแต่คนเฮงซวยเท่านั้นที่มีปัญหากับเรื่องพวกนี้

หากคุณคัดค้านการเรียกใครสักคนด้วยชื่อที่เขาเลือกเอง หรือไม่เคารพสรรพนามที่เขาร้องขอให้คุณใช้ คุณคือคนเฮงซวย

หากคุณกล่าวหาลอยๆ ว่าการยอมรับการมีอยู่ของเด็กข้ามเพศในโรงเรียน หรือการให้ข้อมูลเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพเพื่อยืนยันเพศสภาพ (gender-affirming care) คือการ “ล่อลวงเด็ก” (grooming) ทั้งที่ขบวนการทางการเมืองหรือทางศาสนาฝั่งขวาของคุณเองเต็มไปด้วยพวกนักล่อลวงเด็กและพวกใคร่เด็กตัวจริงเสียงจริง คุณนั่นแหละคือคนเฮงซวย

หากคุณนำเสนอว่ากิจกรรมเล่านิทานโดยแดร็กควีน (drag queen story hours) เป็นภัยคุกคามต่อความไร้เดียงสาของเด็ก ทั้งที่ในแต่ละสัปดาห์ รายชื่อผู้ถูกจับกุมในคดีล่วงละเมิดทางเพศเด็กมีแต่บรรดาศิษยาภิบาลคริสเตียนและโค้ชกีฬา โดยไม่มีแดร็กควีนหรือคนข้ามเพศเลยแม้แต่คนเดียว คุณนั่นแหละคือคนเฮงซวย

หากความเกลียดชังและความกลัวต่อ “แนวคิดคนข้ามเพศ” (transgenderism) ของคุณรุนแรงเสียจนคุณยอมปล่อยข้อมูลลับของผู้ป่วยให้รั่วไหล ข้อมูลที่ถูกคัดสรรมาอย่างดีผ่านกรอบความคิดที่บิดเบี้ยวของคุณเอง หรือหากคุณรีบกระจายข้อมูลนั้นต่อไปอย่างลนลานด้วยการเล่าเรื่องราวอันเป็นเท็จ คุณนั่นแหละคือคนเฮงซวย

หากคุณพูดเป็นนัยว่าผู้เยาว์เข้ารับการผ่าตัดแปลงเพศได้ง่ายๆ นอกเหนือจากกรณีที่ยกเว้นเป็นพิเศษจริงๆ หรือปั่นกระแสว่าเด็กๆ จะถูกผลักเข้าสู่กระบวนการบำบัดด้วยฮอร์โมนทันทีเพียงเพราะพวกเขานิยามตัวเองว่าเป็น “เฮลิคอปเตอร์จู่โจม” (attack helicopters) คุณนั่นแหละคือคนเฮงซวย

และหากคุณเป็น “นักข่าว” ที่หยิบฉวยและเผยแพร่เรื่องราวลวงโลกเหล่านั้นเพียงเพราะว่า “แต่ถ้ามันเป็นเรื่องจริงล่ะ?” (ใช่ โจนาธาน เชต และเจสซี ซิงกัล พวกคุณทั้งคู่นั่นแหละ) คุณคือผู้เข้ารอบสุดท้ายในการแข่งขันชิงตำแหน่งสุดยอดคนเฮงซวยแห่งปฐพี

หากคุณเป็นต้นเหตุให้สูตินรีแพทย์ต้องพากันหนีออกนอกรัฐ เพราะการรักษาอาการแท้งบุตรหรือทารกตายในครรภ์อาจนำไปสู่การถูกสั่งฟ้องในข้อหาทำแท้ง และเปลี่ยนการแท้งบุตรกับทารกตายในครรภ์ให้กลายเป็นความเสี่ยงร้ายแรงที่จะถูกดำเนินคดีอาญา คุณนั่นแหละคือคนเฮงซวย และหากคุณขายนโยบายเหล่านี้ด้วยเรื่องโกหกที่ว่า “ทารกในครรภ์สุดล้ำค่า” มีหัวใจหรือดวงตาตั้งแต่มีอายุในครรภ์เท่านั้นเท่านี้สัปดาห์ หรือบอกเป็นนัยว่าการทำแท้งในอายุครรภ์ที่มากเกิดขึ้นมากมายอย่างมีนัยสำคัญ คุณคือคนเฮงซวยยกกำลังสอง

หากคุณฟาดงวงฟาดงาเหมือนเด็กหวงของโวยวายเรื่อง “นักศีลธรรมแบบโว้คๆ” (work moralists) เพียงเพราะเห็นป้ายในห้องน้ำขอให้คุณไม่ใช้ทิชชูอย่างสิ้นเปลือง หรือหากคุณรู้สึกอดรนทนไม่ได้จนต้องเข้าไปวิจารณ์รูปร่างของนางแบบพลัสไซส์บนหน้าปกนิตยสาร พร้อมมองว่าการมีอยู่ของเธอคือตัวอย่างของ “การบังคับให้ยอมรับแบบเผด็จการ (authoritarian tolerance) ในขณะที่พยายามปั้นแต่งให้ตัวเองดูเป็นเหยื่อและประณามเสียงตอบโต้ที่ “ชั่วร้าย” ต่อการที่คุณเข้าไปเสนอหน้าวิจารณ์รูปลักษณ์ของคนอื่นโดยที่ไม่มีใครถาม คุณนั่นแหละคือคนเฮงซวย

หากคุณใช้เวลาครึ่งหนึ่งไปกับการเขียนบทความเกี่ยวกับอาจารย์มหาวิทยาลัยที่ถูก “สั่งให้เงียบโดยพวกโว้ค” เพียงเพราะพวกเขาถูกเยาะเย้ยหรือวิพากษ์วิจารณ์จากสิ่งที่พูดออกมาอย่างโง่เขลาเบาปัญญา แล้วใช้เวลาอีกครึ่งหนึ่งเขียนบทความเยาะเย้ยหรือวิพากษ์วิจารณ์อาจารย์คนอื่นๆ ที่พูดอะไรแบบ “โว้คๆ” คุณนั่นแหละคือคนเฮงซวย

หากคุณตีพิมพ์บทความที่อาบไปด้วยความฟูมฟายเกินจริงของนักศึกษาฝ่ายอนุรักษนิยมที่ต้อง “เซ็นเซอร์ตัวเอง” โดยอ้างว่ากลัวจะถูกวิจารณ์หากแสดงทัศนะออกมา แต่แล้วคุณกลับตีพิมพ์บทความวิพากษ์วิจารณ์นักศึกษาคนอื่นที่แสดงทัศนะแบบ “โว้คๆ” โดยไม่เห็นถึงความย้อนแย้งในตัวเองเลย คุณนั่นแหละคือคนเฮงซวย

หากคุณแสดงตัวว่าเป็น “ชาวเสรีนิยมเดโมแครตมาทั้งชีวิต” แต่กลับต้องจำใจโหวตให้ทรัมป์เพียงเพื่อประชดประชันเพราะถูกพวกโว้คพูดจาไม่ดีใส่ คุณนั่นแหละคือคนเฮงซวย

หากบทสรุปที่คุณได้รับจากการเห็นรายงานข่าวใหม่ๆ ทุกชิ้นเกี่ยวกับการที่คนผิวดำที่ไม่มีอาวุธถูกตำรวจสังหาร รวมถึงกรณีที่ถูกเข่ากดคออยู่นานหลายนาทีหลังจากที่พวกเขาแน่นิ่งไป คือการย้อนถามว่า “แล้วอาชญากรรมที่คนดำทำกับคนดำด้วยกันเองล่ะ” “พวกเขาน่าจะยอมทำตามที่ตำรวจสั่งตั้งแต่แรก” หรือ “พวกเขาตายเพราะเสพเฟนทานิลเกินขนาดต่างหาก” คุณนั่นแหละคือคนเฮงซวย

เมื่อพิจารณาดูแล้ว ตัวอย่างของการต่อต้านความโว้คทั้งหมดนี้ล้วนมีส่วนเกี่ยวข้องกับการทำตัวเฮงซวยในลักษณะที่คล้ายคลึงกัน และบรรดาการแสดงออกที่หลากหลายของ “ความโว้ค” ที่พวกเขาคัดค้านนั้นต่างก็มีจุดที่เหมือนกันอยู่

รอน ดีซานติส หรือจะพูดให้ถูกคือหัวหน้าที่ปรึกษาทางกฎหมายของเขาอย่างไรอัน นิวแมน ได้ให้คำนิยามของคำว่า “โว้ค” ไว้ด้วยความซื่อตรงซึ่งนานๆ จะเกิดขึ้นสักครั้งหนึ่ง โดยระบุว่ามันคือ “ความเชื่อที่ว่ามีความอยุติธรรมเชิงโครงสร้างดำรงอยู่ในสังคมอเมริกัน และมีความจำเป็นที่จะต้องแก้ไขปัญหาเหล่านั้น”

นิวแมนกล่าวเสริมว่า ดีซานติสไม่เชื่อว่ามีความอยุติธรรมเชิงโครงสร้างใดๆ ในสหรัฐอเมริกา

“สำหรับผม [พวกโว้ค] หมายถึงใครก็ตามที่เชื่อว่ามีความอยุติธรรมเชิงโครงสร้างในระบบกระบวนการยุติธรรม และใช้เหตุผลนั้นเพื่อปฏิเสธที่จะบังคับใช้และผดุงไว้ซึ่งกฎหมายอย่างเต็มกำลัง”

นิวแมนกล่าว

ดังนั้น ใครก็ตามที่ยอมรับว่าความอยุติธรรมและความเหลื่อมล้ำเชิงระบบหรือเชิงโครงสร้างในสังคมอเมริกัน ไม่ว่าจะในเรื่องเชื้อชาติ เพศสภาพ รสนิยมทางเพศ ชนชั้น และอื่นๆ มีอยู่จริง ย่อมถือว่าเป็นพวก “โว้ค” ทั้งนั้น ซึ่งก็ถือเป็นเรื่องที่ดี เพราะใครก็ตามที่ปฏิเสธการมีอยู่ของสิ่งเหล่านี้อย่างจริงจัง ถ้าไม่เป็นพวกขี้โกหก ก็คงเดินละเมออยู่แน่ๆ

การต่อต้านลัทธิโว้ค (Anti-wokeism) เป็นเพียงโฉมหน้าล่าสุดของอุดมการณ์ฟาสซิสต์ที่เก่าแก่กว่านั้นมาก ลัทธินี้มีลักษณะเด่นสำคัญอยู่ที่ความคับแค้นใจ (resentment) และความวิตกกังวลต่อสถานะทางสังคม (status anxiety) คุณสามารถเห็นสิ่งนี้ได้จากภาษาที่พวกเขาใช้ เพียงแค่การมีอยู่ของคนที่ไม่ใช่คนผิวขาวในโฆษณาหรือรายการทีวี ภาพของคู่รักเพศเดียวกันที่เดินจูงมือกันในที่สาธารณะ การที่มีคนพูดภาษาสเปนหรือสวมฮิญาบ หรือแทบจะทุกสัญญาณที่บ่งบอกว่าคนอย่างพวกคุณไม่ใช่ค่าตั้งต้น (default) หรือไม่ใช่บรรทัดฐานที่ใครจะตั้งคำถามไม่ได้อีกต่อไป ไปจนถึงการที่กลุ่มคนซึ่งเคยถูกมองว่าเป็น “คนอื่น” สามารถเชื่อมโยงประสบการณ์ของตัวเองและพูดด้วยเสียงของตัวเองได้โดยไม่ต้องให้คุณทำแทนให้เหมือนแต่ก่อน สิ่งเหล่านี้ล้วนถูกมองว่าเป็นสัญญาณว่าประเทศกำลังถูก “พราก” ไปจากคุณ และคุณจำเป็นต้อง “ทวงมันคืนมา”

ในระบบที่มีความเหลื่อมล้ำทางความมั่งคั่งและอำนาจ ผู้ที่อยู่บนจุดสูงสุดย่อมต้องพึ่งพาการสร้างกลุ่มคนชนชั้นหนึ่ง ซึ่งนิยามสถานะและความภาคภูมิใจในตนเองทั้งหมดผ่านการมี “คนอื่น” ไว้ให้รู้สึกตนเองนั้นเหนือกว่า แทนที่จะมองว่าผู้ที่อยู่บนจุดสูงสุดคือศัตรูและหันมาต่อสู้เพื่อความเท่าเทียมที่แท้จริง พวกเขากลับมองว่าภัยคุกคามหลักมาจากกลุ่มคนที่อยู่ต่ำกว่าผู้ซึ่งพยายามจะยกระดับฐานะขึ้นมาทัดเทียมตนจนสั่นคลอนความรู้สึกเหนือกว่าอันแสนเปราะบางของคนกลางๆ เหล่านั้น พวกนาซีขึ้นสู่อำนาจได้ด้วยการปลุกปั่นความกลัวของพวกกระฎุมพีน้อย (petty bourgeoisie) ว่า สหภาพแรงงาน พวกคอมมิวนิสต์ หรือชาวยิว จะมาทำลายเกียรติยศอันน้อยนิดที่พวกเขาพยายามรักษาไว้ ในพื้นที่ตอนใต้ของสหรัฐอเมริกา บรรดาผู้มีอิทธิพลอย่างบอส ฮอกก์ และ เอริก เอนดิคอตส์ ต่างรักษาอำนาจไว้ได้ด้วยการปั่นหัวคนให้กลัวเรื่องการหลอมรวมและ “ผสมผสานทางเชื้อชาติ”

แต่ข่าวล่ามาเร็วก็คือ กลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศ คนผิวสี “คนเข้าเมืองผิดกฎหมาย” หรือพวกเฟมินิสต์ ไม่ใช่ภัยคุกคามที่แท้จริงของคุณหรอก ลองมองนายจ้างและเจ้าของที่ดินของคุณดูสิ ลองมองไปที่ธนาคารที่ขูดรีดดอกเบี้ยบัตรเครดิตคุณถึง 28% บรรษัทข้ามชาติยักษ์ใหญ่ และพวกมหาเศรษฐีพันล้าน คนและสถาบันเหล่านี้ต่างหากที่ไม่ได้แค่ปล้นชิงไปจากคุณ แต่ยังใช้เงินที่ขโมยไปจากคุณมาสนับสนุนการล่าแม่มดเพื่อต่อต้านพวก “โว้ค” ทั้งหลาย เพื่อเบี่ยงเบนความสนใจของคุณไปจากการลักขโมย และหันเหความโกรธแค้นของคุณไปลงกับกลุ่มคนที่ไม่มีอำนาจและไม่ได้อยู่ในสถานะที่จะทำอันตรายอะไรคุณได้เลยจริงๆ

ลองเริ่มจากการถามตัวเองว่า ใครกันนะที่ได้ประโยชน์จริงๆ ในตอนที่คุณนอนหลับ ตื่นได้แล้ว (Get woke) เลิกเป็นคนเฮงซวยสักที.

C4SS relies entirely on donations. If you want to see more translations like this, please consider supporting us. Click here to see how

The Center for a Stateless Society (www.c4ss.org) is a media center working to build awareness of the market anarchist alternative

Source: https://c4ss.org/content/61052